Dr Ferdynand Barbasiewicz – ŹRÓDŁO                                                                                                                        Strzeniówka 6 lipca 2000 r.

Strzeniówka, ul. Jeżynowa 10,

05-830 Nadarzyn

tel/fax (022) 729-80-53

Polska

 

POJAZD DO NAUKI JAZDY SAMOCHÓD SPECJALNIE PRZYSTOSOWANY DO PRAWIDŁOWEGO, OPTYMALNIE KONTROLOWANEGO PROCESU NAUCZANIA PRAKTYCZNEJ JAZDY SAMOCHODEM W WARUNKACH SYMULACYJNYCH (Trenażer) I RZECZYWISTYCH

       

Wyposażenie składa się: z tandemu, czyli możliwości jazdy z lewego i prawego stanowiska kierowania. Pojazd (wykonano cztery prototypy) posiada dwa koła kierownicze sprzężone ze sobą; dwie stacyjki; dwa przełączniki kierunkowskazów; wspólną (w podłodze) dźwignię przekładni biegów; dwa pedały sprzęgła; dwa pedały gazu i dwa pedały hamulca.

Ponadto pojazd jest wyposażony w specjalny elektroniczny ekran do nauczania i psychologicznego modelowania manualnych struktur czynnościowych kierowcy samochodowego. Pulpit sterowniczy w połączeniu z ekranem do symulowanych treningów „suchego pedalarzu” na postoju przed samodzielną jazdą rzeczywistą. Pojazd jest wyposażony w specjalny klosz różowy z napisem NAUKA, podświetlony żarówką i zainstalowany na dachu samochodu. Wyróżnienie tego pojazdu wyżej opisanym kloszem i napisami NAUKA na bokach samochodu sprawia w rzeczywistym ruchu drogowym wyrozumiałe tolerowanie niepowodzeń. Chodzi o to by w przypadkach niepowodzenia „uczenia” inni użytkownicy drogi nie zakłócali procesu nauczania i uczenia się praktycznej jazdy, sygnałami klaksonu ponaglającymi i tak silne zestresowanego ucznia. Opis pojazdu i specjalne oświetlenie klosza na dachu powoduje w przypadkach niepowodzeń życzliwe tolerowanie ewentualnych zakłóceń w ruchu drogowym, wynikających z procesu nauczania praktycznej jazdy samochodem. Wyżej opisane materialne środowisko dydaktyczne łącznie z edukatorem kinestezji2, umożliwia stosowanie metody progresji częściowej w nauczaniu jazdy u tych uczniów, którzy nie są w stanie jednocześnie opanować wszystkich czynności związanych ze sprawną samodzielną nauką jazdy w warunkach normalnego ruchu drogowego. W tym temacie badawczo-eksperymentalnym wykonałem 6500 godzin eksperymentu z dwoma grupami uczniów. W grupie A-eksperymentalnej 50 osobowej i w grupie B-kontrolnej, także 50 osobowej nauczanej metodą tradycyjną, na pojazdach znanych, posiadających tylko drugi pedał hamulcowy.

Badania eksperymentalno-porównawcze realizowałem w 15 strukturach czynnościowych kierowcy samochodowego.

Cele poznawcze obejmowały wymiar dydaktyczny, psychologiczny i psycho-neurofizjologiczny, od prostego związku czasowego z rozumieniem pojęcia struktury czynności, poprzez stereotyp dynamiczny i nawyk w mistrzowskim wykonaniu jazdy samochodem, aż po przebieg prądów czynnościowych z doświadczonego mózgu nauczyciela, drogami nerwowymi (eferentnymi) do struktur wykonawczych w kończynach górnych i dolnych ucznia. I odwrotnie drogami aferentnymi od struktur wykonawczych ucznia do oceny w mózgu nauczyciela i ewentualnej korekty struktury wykonania czynności ucznia w bezpośrednim sprzężeniu antropo-cybernetycznym. To jest szeroko wykorzystany transfer dodatni z doświadczeń nauczyciela na modelowanie umiejętności  ucznia, poprzez sprzężone koła kierownicze. Samochód z drugim kołem kierowniczym jest stosowany tylko w I etapie, stanowiącym 1/3 ogólnego czasu nauczania praktycznej jazdy samochodem. W II i III etapie nauczania praktycznej jazdy w warunkach rzeczywistych odbywa się na pojeździe samochodowym do nauki jazdy bez drugiej kierownicy. Chodzi o to, by nie tworzyć oczekiwań interwencyjnych w trudnych sytuacjach w ruchu drogowym. Kształcenie nawyków w ujęciu psychologicznych struktur czynnościowych i psychofizjologii układu nerwowego, między innymi na przykładzie szkolenia kierowców i w rehabilitacji psycho i neurofizjologicznej i innych czynności manualnych, w opisie antropo-cybernetycznym, było przedmiotem mojej pracy doktorskiej, którą obroniłem Krakowie. 

Wyniki badań i eksperymentów w szkoleniu kandydatów na kierowców z zastosowaniem omawianego materialnego środowiska dydaktycznego potwierdzają:

a)      skrócenie czasu szkolenia do 30 %;

b)      prawidłowe modelowanie struktur czynnościowych w kształceniu nawyków kierowcy samochodowego;

c)      dobrą koordynację wzrokowo-ruchową struktur czynnościowych kierowcy w samodzielnym kierowaniu pojazdem samochodowym;

d)      Wyżej opisane materialne środowisko dydaktyczne sprawiło wzorowy proces kształcenia;

e)      Wzorową i bezpieczną eksploatację pojazdu w rzeczywistych warunkach nauczania jazdy samochodem.

  1. A vehicle for driving lessons - material didactic environment. Designed to provide initial training in the scope of driving in real conditions. Benefits:

a)       shortens training period to 30% of standard time;

b)       facilitates correct modelling of functional structures in the shaping of habits of car drivers;

c)       good eye-motion co-ordination of functional structures of car drivers in independent driving;

d)       model training process;

e)       model, safe operation of a vehicle in real training conditions.

 

1 Kształcenie nawyków i umiejętności kierowcy. Przegląd Wojsk Lądowych-1969 r.

2 Edukator kinestezji, okularo-przesłonka dolnego pola widzenia, służy do kształcenia nawyków manualnych bez udziału kontroli wzrokowej. –opracowana w 1958 r.  

MATERIALNE ŚRODOWISKO DYDAKTYCZNE DO KSZTAŁCENIA NAWYKÓW 

(zaprojektowane przez Ferdynanda Barbasiewicza)

                   

EDUKATOR KINESTEZJI

Edukator kinestezji zbudowany jest z przesłony z elastycznego tworzywa sztucznego matowego, koloru jasnego o grubości 0,5 mm, przesłona dopasowana jest do twarzy (rys. 1a), szerokość przesłony wynosi w zależności od potrzeb od 30 mm do 60 mm, do przesłony umocowano znaną w oprawkach okularowych nasadę na nos (rys. 1b) i zauszniki (rys. 1c), przesłona służy do kształcenia nawyków obserwacji zewnętrznej a czynności manualne wykonywane kończynami górnymi i dolnymi są kształtowane bez udziału kontroli wzrokowej, przesłona ma zastosowanie w różnych sytuacjach zadaniowych zawodowych i sprawnościowych sportowych.